بيان آيه 23 - 24 قرائت لم تكن فتنتهم : اهل مدينه و ابو عمرو و ابو بكر از عاصم و خلف « لم تكن » را به تاء « فتنتهم » را به نصب و ابن كثير و ابن عامر و حفص از عاصم به رفع خوانده‌اند . حمزه و كسايى و يعقوب « لم يكن » را به ياء « فتنتهم » را به نصب خوانده‌اند . بنا بر اينكه « فتنتهم » به نصب خوانده شود ، فاعل « لم تكن » قول است كه چون مقصود از آن فتنه است ، مؤنث آورده شده ، چنان كه اگر فعل به ياء هم خوانده شود ، فاعل آن قول است . قرائت متن به اين اعتبار است كه « فتنتهم » فاعل است . ربنا : حمزه و كسايى و خلف به نصب و ديگران به جر خوانده‌اند . وجه نصب اين است كه بتقدير « يا ربّنا » و وجه جر اين است كه صفت باشد . لغت فتنه : آزمايش . « فتن الرجل بالمرأة » يعنى آن مرد شيفتهء آن زن شد . شاعر گويد : لئن فتنتنى لهى بالامس افتنت * عقيلا فامسى قد قلى كل مسلم يعنى : اگر دنيا مرا آزمود و شيفتهء خود كرد ، ديروز هم عقيل را چنان شيفتهء خود كرد كه هر مسلمانى را بخشم در آورد . اعراب كيف : مفعول « كذبوا » مقصود اكنون خداوند بنقل پاسخ آنها پرداخته ، مىفرمايد : ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ : در بارهء معناى